THE STATE LANGUAGE DEVELOPMENT INSTITUTE
МЕМЛЕКЕТТІК ТІЛДІ ДАМЫТУ ИНСТИТУТЫ
ИНСТИТУТ РАЗВИТИЯ ГОСУДАРСТВЕННОГО ЯЗЫКА
Соңғы мақалалар:
Бижомарт Сейсенбекұлы Қапалбек
1962 жылы 08 желтоқсанда бұрынғы Талдықорған облысы, Ақсу ауданында дүниеге
келген.
Өмірбаяны:
1985-1991 жылдар аралығында
Әл-фараби атындағы ҚазМУ-дың филология факультетін тәмамдаған.
2004 жылы Санкт-Петербург
мемлекеттік университетінде филология және лингвоелтану мамандығы бойынша
біліктілігін арттыру курсынан өткен.
1991-2007 жылдары А.Байтұрсынұлы атындағы Тіл
білімі институтының грамматика бөліміне кіші ғылыми қызметкер болып қабылданып,
сол бөлімінің меңгерушісі лауазымына дейін көтерілді
1999 жылы А.Байтұрсынұлы
атындағы Тіл білімі институтының жанындағы диссертациялық кеңесте «Көсемше
бағыныңқылардың дамып қалыптасуы мен мағыналық түрлері» тақырыбында кандидаттық
диссертация қорғады.
2007 жылдан бастап қалалық,
республикалық деңгейдегі оқу-әдістемелік орталықтарда басшылық қызметтер
атқарды.
2009 жылдан бері «Мемлекеттік
тілді дамыту институтында» атқарушы директор. 200-ге тарта ғылыми-әдістемелік
еңбектердің авторы. Оның біразы ұлт ұстазы А.Байтұрсынұлының термин жасамы,
әдістемесі және тіл білімі теориясына қатысты көзқарастарын талдап, ғылымнң
бүгінгі күнге шейін ғылыми мәнін жоймаған тұжырымдарын қайта түлетуге, ғылымның
әліппесі мен әдістемелік ұстанымдарын оқу үрдісіне қайта енгізуге арналған.
Б.Қапалбек көп жылдар
оқу-әдістемелік орталықтарын басқарғандықтан қазақ тілін өзге аудиторияда
оқытуға арналған бірқатар құралдар әзірлеп шығаруға мұрындық болды. Атап
айтқанда:
1. Қазақ тілінің
этнограмматикасы. Тіл үйренушілер үшін: бастапқы деңгей. (Екі автордың бірі).//
Алматы: Сөздік – словарь. - 2005.
2. Уроки Тілашар: Методическое
пособие (для начинающих) . Құрастырушы // Алматы, 2006.
3. Дене мүшелері атауларынан
туындаған бірліктер. (Екі автордың бірі)
Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, 2008. – 274-б.
4. Қазақ есімдері (орыс
аудиториясына арналған оқу құралы). (Екі автордың бірі) Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, 2008.
– 256-б.
5. Мемлекеттік қызметшілерге
мемлекеттік тілді оқыту жүйесі. www.mtdi.kz сайтындағы «Оқу-әдістемелік»
бөліміндегі материал, 2011.
6. Орталықтардың жұмысын
біріздендіру бойынша атқарылар жұмыс аз емес. «Айқын», 2015ж, 10 маусым
Б.Қапалбек А.Байтұрсынұлы
атындағы Тіл білімі институтының грамматика бөлімінде 16 жыл қызмет етіп,
көптеген іргелі зерттеулерге қатысып іргелі ғылыми жобаларға жетекшілік жасап
келеді:
а) Қазақ грамматикасы.
(Авторлардың бірі) Астана. 2002.
б) Көсемшелердің жұмсалу өрісі. Алматы, 2006 (монография)
в) Қазақ грамматикасының өзекті
мәселелері. (Авторлардың бірі және редакторы)// Алматы: «Кие» лингвоелтану
инновациялық орталығы, 2007.
г) Қазақ тілінің функционалды
грамматикасы. Ұжымдық монография (авторлардың бірі). Алматы, 2011. – 826 б.
д) Развитие и функционирование
государственного языка в суверенном
Казахстане: Монография. (Авторлардың бірі). Алматы, 2015.-468 б.
е) Қазіргі Қазақстандағы
мемлекеттік тілдің қызмет етуі мен дамуы: Монография. (Авторлардың бірі).
Алматы, 2015.- 430 б.
Б.Қапалбек жоба жетекшісі
ретінде 2012-2014 ж.ж. «Семантикалық өрістерді құрайтын тілдік бірліктер: қазақ
грамматикасының функционалды-коммуникативтік аспектісі» және 2015-2017 ж.ж.
«Ана тілін меңгеру модельдері» (Бала тілінің материалдары бойынша) жобаларын
сәтті аяқтады, 2016 жылы «Жұмсалымды грамматика» (500 бет), «Қазақ тіліндегі
синтаксистік парагдималар» (480 бет) атты ұжымдық монографияларды жарыққа
шығарды. 2017 жылы аяқталатын гранттық жобаның нәтижесі ретінде «Монотілді
баланың грамматикасы» деген кітапты 2018 жылы жарыққа шығаруды жоспарлап отыр.
Республикадағы орта мектептерге
2016-17 оқу жылынан бастап жаңартылған мазмұндағы бағдарлама бойынша оқулықтар
дайындала бастады. Филология ғылымдарының кандидаты Б.Қапалбек топ құрып қазақ
мектептеріне арналған 5,6,7,8 және 10 сыныптардың оқулықтарын осы жаңартылған бағдарлама бойынша жазуға
жетекшілік жасады.
Өзекті мақалалары:
1. Лингвистика тарихындағы грамматикалық
бағыттар // Қазақ тіл білімінің өзекті мәселелері // Профессор Құдайберген
Жұбановтың 110 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-теориялық конференция
материалдары Жауапты ред. С.Құлманов — Алматы. «Кие» лингвоелтану инновациялық
орталығы, 2009. – 328-б. – 116-120-бб.
2. Профессор Қ.Есеновтің қазақ
синтаксисіндегі ізі // Қ.Есенов және қазақ грамматикасының өзекті мәселелері.
Аса көрнекті тіл маманы, филология ғылымдарының докторы, профессор Қайырболат
Есеновтың туғанына 80 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-теориялық
дөңгелек үстел материалдары. – Алматы, 2012. – 27-31-бб.
3. Қалып етістіктерінің таксистік қатынастар
жасаудағы қызмет // «Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы
мемлекеттік тіл: қазіргі ахуалы және мәдениетаралық ықпалдастық мәселелері»
халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. – Алматы, 2013. –
151-153бб.
4. Тіл орталықтарындағы олқылықтар // «Ана
тілі», 2013. 11-17 шілде, №28 (1182).
5. «Пысықтауыш пен есімше бағыныңқының
генетикалық жақындығы», «Тілтаным» журналы 2014, №1саны
Еңбектер тізімі
1 Қолға алар жұмыс көп//«Өмір
нұры».– 1990.– 5 мамыр.(№55(7909)).–2-б.
2 Өз алаңында ойнаған команда
мықты ма? // «Өркен». – 1990. – 19 мамыр
(№20 (124)). – 12-б.
3 Доп ойнаған озар // «Өмір нұры». – 1992.
4 Доп тебе алмасақ – бізге
серт! // «Спорт». – 1992. – 22 ақпан (№8 (1724)). – 6-б.
5 -п формантты көсемшенің
құрмалас сөйлем жасаудағы қызметі // ҚР
ҰҒА Хабарлары. Тіл, әдебиет сериясы. – 1992. – №2 – 31-34-б.
6 Үлестес сабақтас сөйлем // ҚР ҰҒА Хабарлары. Тіл, әдебиет сериясы.
– 1992. – №5. – 24-27-б.
7 Жабыла көтерген жүк жеңіл // «Алматы ақшамы». - 1992. – 4 ақпан
8 Құйрығы жоқ, жалы жоқ ... // «Алматы ақшамы». – 1992. – 14 шілде (№153
(1213)). – 3-б.
9 Көгерер еді, көгертер ерлер
көп болса // «Алматы ақшамы». – 1993. –
18 ақпан (№35 (1362)). – 3-б.
10 І.Кеңесбаевтың 90 жылдығына
арналған халықаралық конференция //
Вестник АН РК. – 1997. – №5. – 23-24-бб.
11 Көсемшелердің полифункциялық
қасиеті // Тіл тарихы және сөз табиғаты
(Ғ.Мұсабаевтың 90 жылдығына арналған конференция материалдары). – Алматы,
Ғылым, 1997.
12 Пысықтауыш бағыныңқылардың
кейбір түрлері // Тілдік жүйе және
құрылым (М.Балақаевтың 90 жылдығына арналған конференция материалдары). –
Алматы, Ғылым, 1997.
13 Себеп пен салдардың тілдегі
көрінісі // ҚР ҰҒА Хабарлары. - 1998. №1.
14 Бір өлеңнің тарихы // [1946
ж. солақай саясат зардабын шеккен филолог ғалым Әбілбек Нұрмағамбетов туралы]
«Алматы ақшамы». – 1998. – 6 мамыр (№53 (2408)). – 2-б.
15 Орта білім жүйесінде олқылық
бар... (Балам дейтін жұрт болмаса, жұртым дейтін бала қайдан шықсын ... ) //
«Алматы ақшамы». – 1998. – 11 мамыр (№55 (2410)). – 4-б.
16 Ана тілің — жан азығың //
«Алматы ақшамы». – 1998. – 3 шілде (№77 (2432)). – 4-б.
17 Адамдық диқаншысы // «Алматы
ақшамы». – 1998. – 2 қараша (№30 (2484)). – 2-б.
18 Қазақ терминологиясына жаңаша
көзқарас // «Алматы ақшамы». - 1998. - 31 желтоқсан
19 Көсемшенің алуан түрлі
қызметі // Профессор Н.Оралбаева және қазақ тіл білімінің мәселелері
(конференция материалдары). – Алматы, 1998.
20 Өткен шақ көсемшемен жасалған
құрмалас сөйлемнің зерттелу жайы // Ахметтану тағылымдары (конференция
материалдары). – Алматы, 1998.
21 Ұлттан тілді алса, нөл болады
// «Жас алаш». - 1998. - №2.
22 М.Серғалиевтың 60 жасқа
толуына // Ахметтану тағылымдары (конференция материалдары). – Алматы, 1998
23 Демеуліктер // Қазақ тілі.
Энциклопедия. – Алматы: ҚР Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі,
Қазақстан даму институты, 1998. – 509-б. – 93-б.
24 Кәсіби сөздер // Қазақ тілі.
Энциклопедия. Алматы: ҚР Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі,
Қазақстан даму институты, 1998. – 509-б.
25 Болымдылық және болымсыздық
категориясы // Қазақ тілі. Энциклопедия. – Алматы: ҚР Білім, мәдениет және
денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998. – 509-б., 72-73-бб.
26 Болымды етістік // Қазақ
тілі. Энциклопедия. – Алматы: ҚР Білім, мәдениет және денсаулық сақтау
министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998. – 509-б., 72-б.
27 Аналитикалық тәсілдер //
Қазақ тілі. Энциклопедия.Алматы: ҚР Білім, мәдениет және денсаулық сақтау
министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998. – 509-б., 20-21-бб
28 Аналитикалық тілдер // Қазақ
тілі. Энциклопедия. – Алматы: ҚР Білім, мәдениет және денсаулық сақтау
министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998. – 509-б., 21-б.
29 Келер шақ // Қазақ тілі.
Энциклопедия. – Алматы: ҚР Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі,
Қазақстан даму институты, 1998. – 509-б., 168-б.
30 Маманов Ыбрайым Есенқұлұлы //
Қазақ тілі. Энциклопедия. – Алматы: ҚР Білім, мәдениет және денсаулық сақтау
министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998. – 509-б., 160-б.
31 Көсемше формаларының қызмет
өрісінің әртүрлілігі // Ұлттық рухтың ұлы тіні. (А.Байтұрсынұлына арналған
жинақ) – Алматы, 1999.
32 Күннің көзін жаба
алмайсың...// «Жас Алаш». - 2000. 21 наурыз. №35 (14135). – 1-б.
33«Өзге емес өзім айтам өз
жайымды» (қазақ тілінің зары) //«Жас
Алаш». - 2000. - №26.
34 Көсемше және есімше
бағыныңқылардың қалыптасуындағы ерекшеліктер // Нығмет Сауранбаев және қазақ
тіл білімі. – Алматы, 2000.
35 Синтаксистік деривация // Тіл
деңгейлері және олардың өзара қатынасы ((Ғылыми мақалалар жинағы) Ахмеди
Ысқақовтың 90 жылдығына арналады). – Алматы: Ғылым, 2000. – 291-300-бб
36 Көсемшенің құрмалас сөйлем
жасаудағы жұмсалымдығы // Жас ғалымдар. – Қазақстан тәуелсіздігінің 10
жылдығына (халықаралық-конференция еңбектері) Алматы: ҚазҰТУ, 2001. – 4 т. –
914-б., 692-695-бб.
37 Қазақ грамматикасы
(авторлардың бірі) // Астана. 2002.
38 Түркі тілдері:
Энциклопедиялық басылым (құрастырушы және редактор)// Астана: Фолиант, 2002
39 Разговорник для спортсменов
(екі автордың бірі) // Алматы: Сөздік-словарь. - 2003.
40 Разговорник для научных
сотрудников (екі автордың бірі) // Алматы: Сөздік-словарь. - 2003.
41 Разговорник для работников
сферы социальной защиты населения и пенсионного обеспечения
(екі автордың бірі) // Алматы:
Сөздік-словарь. - 2003.
42 Құрмалас сөйлем айналасындағы
кейбір мәселелер // ҚР ҰҒА Хабарлары. Тіл, әдебиет сериясы. – 2003. - №2. –
54-58-бб.
43 Тілдің грамматикалық құрлысын
зерттеудің түрлі бағыттары // ҚР ҰҒА Хабарлары. Тіл, әдебиет сериясы. – 2003. –
№3. – 27-30-бб.
44 Тілдегі жұмсалым (функция)
ұғымы туралы түсінік // Ахмет Байтұрсынұлы және қазақ филологиясының мәселелері
атты халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары - Алматы: Арыс. – 2004. – 137-140-бб.
45 Жұмсалымды грамматиканың
бастау негіздері // «С.Аманжолов және қазақ филологиясының өзекті мәселелері»
атты халықаралық-ғылыми теориялық конференция — Алматы: Дайк-Пресс. – 2004. –
153-159-бб.
46 Мезгілдік (таксистік)
қатынастағы құрылымдар //«Тілтаным». -
2004. - №3 (15). - 65-71-бб.
47 Жұмсалым (функция) ұғымы
жайында // Академик Рәбиға Сыздық және қазақ тіл білімінің мәселелері атты
халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары — Алматы: Арыс. – 2004. –
131-135-бб.
48 Грамматикалық және
семантикалық категориялардың тілдегі көрінісі // ҚР ҰҒА Хабарлары. Тіл, әдебиет
сериясы. – 2004. – №1. – 59-62-бб.
49 Жұмсалымдық мағыналық өріс.
Ұғымдық категориялардың ұлт тіліндегі көрінісі. // ҚазҰУ Хабаршысы. Филология
сериясы. – 2004. – №5 (77). – 101-104-бб.
50 Жұмсалымды мағыналық өріс
мәселесі // Академик Ә.Т.Қайдар және тіл білімі мәселелері. Халықаралық
ғылыми-теориялық конференциясы. — Алматы, 2004. – 400-405-бб.
51 Қазақ тілінің
этнограмматикасы. Тіл үйренушілер үшін: бастапқы деңгей
(екі автордың бірі).// Алматы:
Сөздік – словарь. - 2005.
52 Грамматиканы зерттеудің түрлі
әдістері // Академик Ш.Ш.Сарыбаев және қазақ тіл білімі мәселелері атты
халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары. — Алматы, 2005.
53 Синтаксистің тарланы:
филология ғылымдарының докторы, профессор Рақыш Әмірдің 75 жылдығына (екі
автордың бірі) // ҚазҰУ Хабаршысы. Филология сериясы. – 2005. – №4 (86). –
8-9-бб.
54 Бірыңғай бастауыштардың
сыйысу ерекшеліктері // Тілтанудағы тұлға. Профессор Т.Р.Қордабаевтың 90
жылдығына арналған ғылыми-практикалық конференция материалдары. – Қарағанды,
2005. – 100-103-бб.
55 Ғалымның қазақ
синтаксисіндегі ізі // Қазақ тіл біліміндегі функционалдық бағыт. Филология
ғылымдарының докторы, профессор Қ.М.Есеновтың туғанына 75 жыл толуына арналған
республикалық ғылыми-теориялық конференция материалдары. Алматы: Тіл білімі
институты, 2006. – 204-б., 14-16-бб.
56 Көсемшелердің жұмсалу өрісі //
Алматы, 2006 (монография)
57 Қазақ грамматикасының өзекті
мәселелері (авторлардың бірі және редакторы)// Алматы: «Кие» лингвоелтану
инновациялық орталығы, 2007.
58 Ұлттан тілді алса ... // Алматы, 2006 (жинақ)
59 Орфографиялық сөздік (мектеп
оқушыларына арналған) (құрастырушылардың бірі) // Алматы: Арда. - 2006.
60 Уроки Тілашар. Комплекс:
метод. пособье, рабочая тетрадь, CDR диск (для начинающих) / авторлардың бірі
// Алматы, 2006.
61 Уроки Тілашар: Методическое
пособие (для начинающих) / құрастырушы
// Алматы, 2006.
62 Орысша-қазақша жарнама
мәтіндерінің үлгілері (құрастырушылардың
бірі) // «Президент және халық». - 2007.
– 19 қаңтар (№3). – 5-бет.
63 Грамматикада зерттелетін
мәселе көп // «Президент және халық». -
2007. – 19 қаңтар (№3). – 5-бет.
64«Тіл» орталықтары: бүгіні,
болашағы // «Тіл» орталықтары: бүгіні, болашағы
65 Дене мүшелері атауларынан
туындаған бірліктер (екі автордың бірі) // Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік
орталығы, 2008. – 274-б
66 Қазақ есімдері (орыс
аудиториясына арналған оқу құралы) (екі автордың бірі) // Алматы: «Тіл»
оқу-әдістемелік орталығы, 2008. – 256-б.
67 Экологиялық әліппе (екі
автордың бірі)// Алматы: «Тіл» оқу-әдістемелік орталығы, 2008.
68 Мемлекеттік тілдің Алматы
қаласының қоғамдық өміріндегі ахуалы (Авторлардың бірі) // Алматы: «Тіл»
оқу-әдістемелік орталығы, 2008.
69 Тілге кеңістік керек // «Ана
тілі». – 2008. – 13-19 наурыз. (№11). – 2-б..
70 Тіл біліміндегі жұмсалымдық
бағыт // «Оқыту үрдісінде жаңа инновациялық технологияларды қолдану мәселелері»
атты халықаралық ғылыми-практикалық конференциясының еңбектері. ІІ том. Ғылыми
басылым. — Шымкент, 2009. – 292-б. – 20-23-бб.
71 Лингвистика тарихындағы
грамматикалық бағыттар // Қазақ тіл білімінің өзекті мәселелері // Профессор
Құдайберген Жұбановтың 110 жылдығына арналған халықаралық ғылыми-теориялық
конференция материалдары Жауапты ред. С.Құлманов — Алматы. «Кие» лингвоелтану
инновациялық орталығы, 2009. – 328-б. – 116-120-бб.
72 Грамматикалық анықтағыш
(құрастырушылардың бірі және редакторы) // Алматы: «Мемлекеттік тілді дамыту
институты» ЖШС, 2009. – 150-б.
73 Орысша-қазақша ісқағаз
үлгілерінің электронды бағдарламасы (құрастырушылардың бірі және редакторы //
Алматы: «Мемлекеттік тілді дамыту институты» ЖШС, 2010.
74 Тест жинақ (құрастырушылардың
бірі және редакторы) // Алматы: «Мемлекеттік тілді дамыту институты» ЖШС, 2010.
75 Ұйқас сөздер (орыс
аудиториясына арналған көмекші құрал) (құрастырушылардың бірі және редакторы)
// Алматы: «Мемлекеттік тілді дамыту институты» ЖШС, 2010.
76 Қазақша-орысша
терминологиялық анықтамалықтар (көп томдық) (құрастырушылардың бірі және
редакторы) // Алматы: «Мемлекеттік тілді дамыту институты» ЖШС, 2007– 2010 жж.
77 Обстоятельства, выражающие
таксисные отношения // Materiały vi międzynarodowej naukowi-praktycznej
konferencji. «Europejska nauka
XXI powiek – 2010». 07-15 maya, 2010 roku. Volume 11. Filologiczne nauki. –
Przemyśl: Nauka i studia, 2010, 28-33 бб.
78 Смысл, содержание и значение
// Теоретические и практические аспекты обучения языкам и литературе (выпуск
ХХІ).Ташкент: Издательство ТГЮИ, 2010. – 339 стр., 200-205-стр.
79 Функциональное поле причастия
// Материалы за 6-а международна научна
конференция, «Новизни за модерна наука», 2010. Том 16. Филологични науки.
София. «Бял ГРАД-БГ» ООД. – 96 стр., 71-77-стр.
80 Электронды тест
(құрастырушылардың бірі және редакторы) // Алматы: «Мемлекеттік тілді дамыту
институты» ЖШС, 2011.
81 Грамматика теорияларының
қалыптасуы // Шымкент әлеуметтік-педагогикалық университетінің 10 жылдығына
және университет ректоры, педагогика ғылымдарының докторы, профессор Қозыбақов
Момбек Жамалбекұлының 60 жасқа толуына арналған «Оқытудың ақпараттық
технологиялары негізінде инновациялық білім беруді жетілдіру жолдары» атты
Халықаралық ғылыми-практикалық конференция еңбектері, І том. Ғылыми басылым. –
Шымкент, 2011. – 386 б., 210-213-бб.
82 Мән, мазмұн және мағына //
Ізденіс. – Алматы, 2010. – №3 (2). – 157-160-бб.
83 Есімшенің жасалу өрісі // Ұлт
тағылымы – Алматы, 2010. - №2 (1) –
250-254-бб.
84 Кім кінәлі ? // www.mtdi.kz
сайтындағы «Тіл полициясы» бөліміндегі материал, 2011.
85 Мемлекеттік тілдің өрісін
кеңейту бойынша ұсыныстар //www.mtdi.kz сайтындағы «Руханият» бөліміндегі
материал, 2011.
86 Қане, қайсы Алдар //
www.mtdi.kz сайтындағы «Руханият» бөліміндегі материал, 2011.
87 Мемлекеттік қызметшілерге
мемлекеттік тілді оқыту жүйесі // www.mtdi.kz сайтындағы «Оқу-әдістемелік»
бөліміндегі материал, 2011.
88 Тіл туралы бір күндік айқай
емес, жүйелік жұмыс керек // «Айқын». -
2011. - 15 маусым. - 5-б.
89 Таксистік қатынасты
білдіретін пысықтауыштар// ҚазҰУ Хабаршысы. Филология сериясы. – 2011. – №1
(131). – 147-150-бб.
90 Ауқымды жоба // www.mtdi.kz
сайтындағы «Жаңалықтар» бөліміндегі материал, 2011.
91 Мемлекеттік тілді дамыту
институттарының бүгінгі таңдағы міндеттері // Мемлекеттік тілді дамытудың жаңа
кезеңдері: ізденістер мен тәжірибелер» атты республикалық ғылыми-тәжірибелік
конференция . – Қызылорда, 2011.
92 Қазақ тілінің функционалды
грамматикасы // Ұжымдық монография (авторлардың бірі). Алматы, 2011. – 826 б..
93 Таксистік қатынастардың жалпы
тіл білімінде зерттелуі // Эпос тілін зерттеудің өзекті мәселелері. – Алматы, 2011. – 190-194-бб.
94 Бізде мемлекеттік
қызметкерлерге мемлекеттік тілді оқытудың біртұтас жүйесі жоқ // «Алаш айнасы».
– 2012. – 10 ақпан.
http://alashainasy.kz/culture/31173/
95 Балам дейтін жұрт болмаса,
жұртым дейтін бала қайдан шығады?.. // «Дала мен қала». – 2012. – №8. – 20
ақпан. – 11-б.
96 Мемлекеттік қызметкерлерге
мемлекеттік тілді оқытудағы жүйесіздік // «Қылмыстық атқару жүйесі органдарында
мемлекеттік тілді оқыту жұмысын жүйелендіру» республикалық дөңгелек үстелдің
материалдарры. – 2012. – 24 ақпан. – 20-22 бб.
97 Қазақ тілінің қанша «жұрты»
бар?// «Қазақ әдебиеті». – 2012. – 2-8 наурыз (№ 9 (327). – 4-б.
98 Алдар көсеге сақал, мұрт салып қоятын
суретшілер бар // «Аңыз адам». – 2012. – сәуір – №7 (43) – 48-б.
99 Қазақ тілін екі аптада үйренуге бола ма? //
www.mtdi.kz сайтындағы «Мақалалар» бөліміндегі материал, 2012.
100 Профессор Қ.Есеновтің қазақ
синтаксисіндегі ізі // Қ.Есенов және қазақ грамматикасының өзекті мәселелері.
Аса көрнекті тіл маманы, филология ғылымдарының докторы, профессор Қайырболат
Есеновтың туғанына 80 жыл толуына арналған халықаралық ғылыми-теориялық
дөңгелек үстел материалдары. – Алматы, 2012. – 27-31-бб.
101 Очень важный проект //
www.mtdi.kz
102 Мемлекеттік қызметкерлерге
мемлекеттік тілді оқытудағы жүйесіздік // «Мемлекеттік тілді оқытудың өзекті
мәселелері» конференциясының материалдары. – 2012. – 3 шілде. 12-16 бб..
103 Бітімі бөлек жан еді
(Е.Жанпейісов)// «Айқын газеті» - 2012. – 2 тамыз
104 Қайран сөзім қор болды-ау... // www.mtdi.kz
105 Тіл бірліктерінің жұмсалу
ауқымы» // «Қазіргі қазақ тіл білімі: қолданбалы лингвистиканың өзекті
мәселелері. – 2012. – 361-364 б.
106 Тұлғалық және жұмсалымдық
грамматикадағы категориялардың көрінісі // Сапарғали Омарбекұлының туғанына 85
жыл толуына орай өтілген «Қазақ тілі
тарихы мен диалектологиясының өзекті мәселелері» атты дөңгелек үстел
материалдары. – Алматы, «Елтаным баспасы», 2012. – 239-243 бб.
107 Мотивация должна быть
личностной, человек должен сам захотеть выучиить казахский язык //// Деловой
Казахстан № 48(345), 14 декабря 2012
108 Диапазон использования языковых
единиц // Materialy VIII mezinarodni vedecko – practicka conference «Vedecky
prumysl evropskeho kontinentu - 2012».- Dil 16. Filologicke veru: Praha. Publishing House «Education and Science». 2012. S.r.o 61-66
109 Қалып етістіктерінің таксистік қатынастар жасаудағы қызмет // «Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы мемлекеттік тіл: қазіргі ахуалы және мәдениетаралық ықпалдастық мәселелері» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция материалдары. – Алматы, 2013. – 151-153бб.
110 Тіл және сөйлеу // «Қазақстан халықаралық білім беру кеңістігінде» жас ғалымдардың V халықаралық ғылыми конференциясының материалдары. – Алматы, 2013. 287-290-бб.
111 Сауатсыздар тілдің қадірін қашыруда. Қазақша жарнама қатеден көз
ашпайды. Класс Time газетіне берген сұхбаты. №5
(53), 30 қаңтар 2013 ж.
112. Көңілі көлдей Өсекем // Әдебиетші ғалым Көзбеков Өскенбайдың 50 жылдығына арнап шығарылған «Оралханды оятқан оғлан»» атты жинақ, Алматы, 2013,
153-157 беттер.
113 Тілдің қызметі // Профессор Нұржамал Оралбайдың 85 жылдық мерейтойына арналған «Заманауи филологиялық ғылымдар» атты Халықаралық ғылыми-теориялық конференция материалдары.
2013. – 317-318 б.
114 Тіл орталықтарындағы олқылықтар // «Ана тілі», 2013. 11-17 шілде, №28 (1182).
115 Тіл, норма және сөйлеу // «Тілтаным»
2013. №1, Алматы.
116. 200 млн. теңгеге не істеуге
болады? http://abai.kz/post/17546, 2013, 4 қыркүйек
117. Ақылдың аңдауындағы, қиялдың меңзеуіндегі, көңілдің түюіндегі – тіліміз «Қазақ әдебиеті», 2013, қазан, №42 (3362).
Сұхбат.
118. «Оқулық сапасы» атты дөңгелек үстел пікірлері «Парасат» журналы, 2013, №11, қараша. (Сұхбат). «Ойтолғам» айдары
119. «Аудармаға және аудармашыға қойылатын талаптар» «Терминдер қолданысы, оларды тіл жүйесінде тұрақтандыру және аударма мәселесі» семинар-тренингі. 2013 жыл, 22 қараша.
120. «Үш қатын» ойтолғау Abai.kz порталы, 2014
121. «Контрастивті лингвистиканың бастау көздері», «Қазақ тілі мен әдебиеті» журналы, 2014ж. №5- 57-63 бет.
122. «Пысықтауыш пен есімше бағыныңқының генетикалық жақындығы», «Тілтаным» журналы 2014, №1саны
123. «Range of linguistic units using»,
«European journal of natural history». № 5 2014 год
124. Тілді тілмаш бұзады, http://abai.kz/post/38429 , 2014 жыл, 12 шілде
125Этносаяси сөздік, (авторлардың бірі). Астана, 2014.- 400 б.
126. (авторлардың бірі). Астана,
2014.- 912 б.,Мемлекеттік тіл саясаты «нормативтік –құқықтық актілер жинағы)
127. Развитие и функционирование
государственного языка в суверенном
Казахстане: Монография,(Авторлардың бірі) . Алматы, 2015.-468 б.
128. (Авторлардың бірі). Алматы,
2015.- 430 б.
Қазіргі Қазақстандағы
мемлекеттік тілдің қызмет етуі мен дамуы: Монография.
129. Тілге бөлінетін барлық
ресурсты бір мақсатқа жұмылдыру қажет
«Айқын», 2015, ақпан -20, №33
(2665) Сұхбат.
130. Таксистің жалпы
сипаттамасы, Профессор Зейнехан Күзекованың 60 жылдық мерейтойына арналған
«Қазақ тілі көптілді әлемде: мәселелері мен болашағы» атты республикалық
ғылыми-практикалық конференция материалдары- Астана, 2015. 74-76 бб.
131. Қазіргі қазақ тіліндегі
синтаксистік парадигмалар: (монография-оқулық), Ұжымдық монография (авторлардың
бірі). Алматы, 2015.- 468 б.
132. Жұмсалымды грамматиканың
негіздері (монография оқулық), Ұжымдық монография (авторлардың бірі). Алматы,
2015.- 508 б.
133. Ана тілін меңгеру
модельдері, Профессор, филология ғылымда-рының докторы Әмір Рақыш Сәтұлының 85 жасқа толу
мерейтойына орай өткізілетін «Қазақ тілі коммуникативтік мәдени
жүйеде: теориясы мен практикасы» атты
халықаралық ғылыми-әдістемелік
конференция материалдары.-Алматы: Қазақ университеті, 2015.- 278-280 бб.
134. Қазақ неге жөн сұрасады?
http://abai.kz/post/49642 , 2015 жыл, 23 сәуір
135. Орталықтардың жұмысын
біріздендіру бойынша атқарылар жұмыс аз емес, «Айқын»,2015ж,10маусым
http://old.aikyn.kz/ru/articles/show/8901
136Таксисті танудағы
қайшылықтар,Қазақ гуманитарлық заң университетінің Хабаршысы № 13 (27)/ 2015
ж.,74 бет
.137. Республика бойынша
терминологиялық жұмыстарды үйлестірудің тиімді жолдары
«Медициналық терминдерді
біріздендірудің нормативтік-лингвистикалық негіздері» атты дөңгелек үстелдің
материалдары. – Астана, 2015
138. Қазақ терминдерін
біріздендіру жолдары, http://www.tilortalyq.kz/kk/?p=19556 20 қыркүйек, 2015
жыл
139. Бала тілін зерттеудің
өзектілігі «Қазақстандағы мемлекеттік және этнос тілдері: қазіргі жағдайы мен
даму бағдары» атты республикалық дөңгелек үстел материалдары. – Астана, 2015,
140. Бала тілінің шығуы және
қалыптасуы, Қазақстанның ғылымы мен өмірі. Халықаралық ғылыми-көпшілік журнал,
№ 5 (40) 2016). –Алматы, 2016 ж. 149-141 бб.
141. Изафет туралы, Материалы
международной научно-практической конференции «Инновации в образовании и науке»,
посвященной 25-летию Независимости Республики Казахстан и 20-летию Университета
имени Сулеймана Демиреля, 2016 жыл.
142. Монотілді балалардың сөздік
қоры және аялық білім, «Үш тілділік жағдайында қазақ тілін оқыту әдістемесі»
атты дөңгелек үстел материалдары – Алматы, 2016
143. Қазақ тілін пән ретінде
оқытуда нақтылық , «Айқын», 34(2910) 4 наурыз, 2016 жыл
144. Қазақ тілі. Жалпы білім
беретін мектептің 7-сыныбына арналған оқулық.
Қапалбек Б., Жантасова С.,
Мадиева Т. – Алматы: Мектеп,2017. – 351б.
145. Қазақ тілі. Жалпы білім
беретін мектептің 5-сыныбына арналған оқулық
Қапалбек Б., Жолшаева М.,
Мадиева Т. – Алматы: Мектеп, 2017. – 351б.
146. Еліңе қайт, ағайын, Abai.kz
порталы, 2017 жыл, 25 ақпан http://abai.kz/post/48318
147. Келе жатқан жылың құтты
болсын! Abai.kz порталы, 2017 жыл, 1 наурыз http://abai.kz/post/48266
148. Ауыл қайтсе дамиды? Abai.kz
порталы, 2017 жыл, 28 ақпан http://abai.kz/post/48283
149. Каким может быть казахский
алфавит на латинице
Abai.kz порталы, 2017 жыл 19 сәуір, http://abai.kz/post/51722
150. Бастауышта оқытылатын
пәндерге қатысты ұсыныс
http://www.qamshy.kz/article/bastawish-siniptarda-oqitilatin-panderge-qatisti-usinis.html 2017 жыл, 8 қыркүйек
151. Кеңсе құжаттарымен жұмыс
істеу жеңілдеді, https://mtdi.kz/main/akparat/id/860, 2017 жыл, 19 қыркүйек.
152. К единой нации сильных и
ответсвенных людей, Казахстанская правда. №190(28569), 2017 жыл, 4 қазан, 6 б.
153. В переди еще много работы,
Казахстанская правда.№200(28579), 2017 жыл,18 қазан, 4 б
154. Бердібай Шалабайдың күрделі
құрылымдар жөніндегі ұстанымдары. Белгілі тілтанушы ғалым, ұстаз, филология
ғылымдарының докторы, профессор Бердібай Шалабайдың 70 жасқа толуына және
ғылыми педагогикалық қызметінің 45 жылдығына арналған «Қазақ тіл білімінің
өзекті мәселелері» атты халықаралық ғылыми-әдістемелік конференция мақалалары.
Көкшетау, 2017 жыл. 47 б
155. Жаңартылған бағдарламадағы
олқылықтарhttp://abai.kz/post/61522 7 қараша, 2017 жыл
156. «Жүздесу» газеті, №47.
23.11.2017ж. 3 бет
«Ит» деп жазып, «шошқа» деп
оқитындар өздері білсін...
157. А.Байтұрсынұлының
грамматикалық категориялары жіктеудегі ұстанымдары
Алаш қозғалысының 100 жылдығына
арналған «Алаш идеясы-Мәңгілік елдің ұстанымы» атты республикалық
ғылыми-практикалық конференцияның материалдары. Ақтөбе, 2017 жыл
158. Ахмет Байтұрсынұлы
Энциклопедия. Редакция мүшесі авторлардың бірі, Алматы 2017 жыл
159. ЖАЛПЫ ОРТА БІЛІМ БЕРЕТІН
МЕКТЕПТЕРДЕ «ҚАЗАҚ ТІЛІ» ПӘНІН ОҚЫТУ
ӘДІСТЕМЕ ӘЛЕМІ
ҒЫЛЫМИ-ӘДІСТЕМЕЛІК ЖИНАҚ. Астана, 2017
жыл, 128-141 б.б.
160. Әдебиетті шектеп, жүйесіз
оқыту кімге қажет? http://abai.kz/post/64195 4 қаңтар, 2018 жыл
ПІКІР АЛМАСУ
ТЕКСТ